دانشگاه تربیت مدرس پژوهش های کاربردی مهندسی شیمی - پلیمر 2588-5316 8 2 2025 04 27 Performance evaluation of Pebax/ deep eutectic solvent supported liquid membrane in carbon dioxide separation بررسی عملکرد غشای مایع پشتیبانی‌شده پبکس/ حلال‌های یوتکتیک عمیق در جداسازی گاز دی‌اکسیدکربن 13 23 20850 FA ابوالفضل قوامی آزمایشگاه ازدیاد برداشت نفت و فرآیندهای گاز، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران رضا عابدینی آزمایشگاه ازدیاد برداشت نفت و فرآیندهای گاز، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران Journal Article 2024 11 30 Abstract: Research subject: The use of deep eutectic solvents (DES) as an effective approach to enhance the performance of polymer membranes in CO2 gas separation has gained significant attention. Membranes modified with DES are referred to as supported liquid membranes (SLMs). Research approach: In this study, two-component (choline chloride/urea) and three-component (choline chloride/urea/DBU) DES were used to improve the efficiency of Pebax-1657 (poly(ether-block-amide)) membranes for separating CO2 from CH4 and N2 gases. Gas permeability tests conducted at 2 bar pressure and 30 °C compared pure membranes with membranes enhanced by 10 wt.% of the two-component DES and 10 wt.% of the three-component DES. Results: Results showed that the CO2 permeability increased from 3.77 barrer for the pure membrane to 4.96 barrer for the 10 wt.% DES two-component membrane, and to 7.101 barrer for the 10 wt.% DES-DBU three-component membrane. The CO2/N2 and CO2/CH4 selectivities improved from 20.32 and 11.36 for the pure membrane to 38.56 and 13.77 for the DES two-component membrane, and to 40.68 and 14.32 for DES-DBU three-component membrane, respectively. Moreover, with an increase in feed pressure from 2 bar to 6 and 10 bar, the membrane performance improved. At 10 bar, the CO2 permeability for the 10 wt.% DES three-component membrane increased to 16.28 barrer, while the CO2/N2 and CO2/CH4 selectivities rose to 56.13 and 20.60, respectively. Since the DES-DBU three-component membrane showed better performance than the DES two-component membrane and the pure membrane, various weight percentages of this composition were used to further enhance the Pebax polymer membrane. The results indicated that the membrane containing 20 wt.% of the DES-DBU three-component exhibited the best performance among all tested membranes. At 2 bar pressure and 30 °C, this membrane increased CO2 permeability to 13.88 barrer and CO2/N2 and CO2/CH4 selectivities to 51.46 and 18.80, respectively. Furthermore, at 10 bar pressure, the CO2 permeability reached 21.25 barrer, while the CO2/N2 and CO2/CH4 selectivities improved to 40.66 and 60.25, respectively. Ultimately, this membrane, compared to other studies, has successfully surpassed the Robeson limit, demonstrating its high potential for applications related to CO2 gas separation. چکیده موضوع تحقیق: استفاده از حلال‌های یوتکتیک عمیق (DES) برای بهبود عملکرد غشاهای پلیمری در جداسازی گاز CO2مورد توجه قرار گرفته است. غشاهایی که با استفاده از DES اصلاح می‌شوند، به‌عنوان غشاهای مایع پشتیبانی‌شده (SLM) شناخته می‌شوند. روش تحقیق: در این پژوهش، حلال‌های دوجزئی کولین‌کلرید/ اوره و سه‌جزئی کولین‌کلرید/ اوره/ DBU به‌عنوان DES برای بهبود کارایی غشای پلی(‌اتر-قطعه-آمید) (Pebax-1657) در جداسازی گاز CO2 از CH4 و N2استفاده شده‌ است. غشاها به روش تبخیر حلال ساخته شده، با روش‌های مختلف مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج اصلی: نتایج آزمون گاز تراوایی در فشار 2 بار و دمای °C 30 نشان داد که تراوائی گاز CO2 از barrer77.3 در غشای خالص به barrer96.4 در غشای حاوی 10% DES دوجزئی و barrer 101.7 در غشای حاوی 10% DES-DBU سه‌جزئی افزایش یافته است. گزینش‌پذیری‌های CO2/N2 و CO2/CH4 به‌ترتیب از 32.20 و 11.36 در غشای خالص به 38.56 و 13.77 در غشای 10% DES دوجزئی و 40.68 و 14.32 در غشای %10 DES سه‌جزئی بهبود یافت. با افزایش فشار خوراک عملکرد غشاها ارتقا یافت؛ به‌طوری‌که در فشار 10 بار در غشای 10% DES سه‌جزئی تراوئی CO2 به barrer 162.8و گزینش‌پذیری CO2/N2 و CO2/CH4 به 56.13 و20.60 افزایش یافته است. با توجه به اینکه غشای DES سه‌جزئی عملکرد بهتری داشته است، در نهایت درصدهای وزنی مختلفی از DES-DBU در غشای Pebax مورد استفاده قرار گرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که غشای حاوی ۲۰ درصد وزنی DES سه‌جزئی، بهترین عملکرد را در مقایسه با سایر غشاها داشته است. این غشا در فشار ۲ بار و دمای °C 30، تراوایی گاز CO2را به barrer8/138 و گزینش‌پذیریCO2/N2 و CO2/N2 را به‌ترتیب به 51.46 و 18.80 افزایش داده است. با افزایش فشار به ۱۰ بار، تراوایی CO2 به مقدار barrer 212.5 و گزینش‌پذیری گازهای CO2/N2 و CO2/CH4به‌ترتیب به 40.66 و 60.25 ارتقا یافت که در نهایت این غشا در مقایسه با سایر مطالعات انجام‌شده موفق به عبور از حد رابسون شده است که نشان‌دهنده پتانسیل بالای این غشا در کاربردهای مرتبط با جداسازی گاز CO2 است.

https://arcpe.modares.ac.ir/article_20850_1e06ec8cf0abf417f8c787235f66f350.pdf