پژوهش های کاربردی مهندسی شیمی - پلیمر

چکیده موضوع تحقیق: فناوری ریزکپسوله‏سازی، رویکردی مؤثر برای حل مشکلات درمان کمبود آهن با استفاده از مکمل‏های خوراکی است که هم از بروز اثرات منفی حضور آهن در دستگاه گوارش جلوگیری می‏کند و هم فراهمی زیستی نمک آهن را تا حد قابل‌توجهی بهبود می‏بخشد. هدف از این پژوهش، تهیه فرمول‌بندی آهن ساکروزومی به روش حرارتی و بهینه‌سازی فرمول‌بندی نهایی هم از نظر ترکیب (اجزای تشکیل‌دهنده و میزان بازده بارگذاری آهن) و هم از نظر عملکرد (افزایش پایداری و جذب آهن در محیط دستگاه گوارش) است.
روش تحقیق: به‌منظور دست‏یابی به بالاترین درصد بارگذاری آهن، غلظت لسیتین، ساکروزمونواستئارات و آهن پیروفسفات با درنظرگرفتن میزان افزایش پایداری و نفوذ از مخاط روده‏ای در شرایط برون‎‏تنی، بهینه‌سازی شد. فرمول‌بندی ساکروزومی نهایی متشکل از لسیتین سویا، آهن پیروفسفات، ساکروزمونواستئارات و نشاسته پیش‏ژلاتینه به ترتیب با غلظت‏های اولیه 0/5، 0/1، 1 و 2 درصد وزنی-حجمی تهیه و مشخصات آن تعیین شد.
نتایج اصلی: بازده بارگذاری آهن0/34± 10/87% محاسبه شد. آهن لیپوزومی و آهن ساکروزومی به‌ترتیب دارای اندازه متوسط mm 1.3 و mm 1.9 و پتانسیل زتا mV 43- و mV 10- بودند. نتایج TEM تشکیل دو لایه فسفولیپیدی در آهن لیپوزومی را تأیید کرد. در محیط اسیدی معده و در شرایط آزمایشگاهی، بیش از 80 درصد آهن پیروفسفات به‌‏صورت ریزکپسوله در فرمول‌بندی ساکروزومی تهیه ‌شده باقی ماند. همچنین درصد نفوذ آهن از مخاط روده در شرایط برون‌تنی در مدت 4 ساعت 2/21±46/1% محاسبه شد. نتایج نشان داد که فرمول‌بندی به‌دست‌آمده از نظر میزان بارگذاری آهن پیروفسفات در آن، همچنین، پایداری و جذب در دستگاه گوارش عملکرد مناسبی داشته است.