نویسنده = فریبا گنجی
مهندسی پزشکی، دارورسانی و زیست‌فناوری

تهیه و ارزیابی نانوذرات مخاط‌چسب بر پایه کربومر و هیدروکسی پروپیل متیل سلول با رهایش کنترل‌شده برای درمان صرع

دوره 10، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-10

فریبا هاشمی افضل، فریبا گنجی، ابراهیم واشقانی فراهانی

چکیده موضوع تحقیق: این مطالعه به تهیه و ارزیابی نانوذرات مخاط‌چسب حاوی میدازولام بر پایه ترکیب پلیمری کربومر 934P (Cb) و هیدروکسی پروپیل متیل سلولز (HPMC) برای درمان صرع کودکان اختصاص دارد. صرع یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی در کودکان است که نیازمند سامانه‌های دارورسانی نوین برای بهبود اثربخشی درمانی است.
روش تحقیق: نانوذرات بر پایه ترکیب پلیمری Cb وHPMC با روش امولسیونی-تبخیر حلال سنتز شدند. اجزای فرمول‌بندی به طور منظم برای دستیابی به خواص فیزیکوشیمیایی مطلوب بهینه شدند. مشخصه‌یابی جامع، از جمله ارزیابی مورفولوژی ذرات، توزیع اندازه، پتانسیل زتا، بازده محبوس‌سازی و بارگذاری دارو انجام شد. خواص عملکردی مانند رفتار تورمی در شرایط فیزیولوژیکی، قدرت مخاط‌چسبی و پروفیل رهایش دارو در شرایط آزمایشگاهی به‌طور کامل بررسی شدند تا عملکرد بهینه برای درمان صرع کودکان تضمین شود.
نتایج اصلی: نتایج ارزیابی نانوذرات مخاط‌چسب حاوی میدازولام نشان داد که فرمول‌بندی بهینه‌شده با نسبت2% Cb و 1% HPMC، دارای ساختار نانومتری مناسب با میانگین اندازه 661 نانومتر و توزیع اندازه یکنواخت (شاخص پراکندگی 0/25) بود. از نظر کارایی بارگذاری دارو، سامانه توانسته با بازده محبوس‌سازی60% و درصد بارگذاری 27% مقدار قابل‌توجهی از دارو را در خود جای دهد. ویژگی‌های عملکردی شامل توانایی تورم تا 750% در شرایط فیزیولوژیکی و قدرت چسبندگی مخاطی قابل‌توجه N/m² 8560 از دیگر مزایای این فرمول‌بندی بود. مطالعات رهایش دارو الگوی کنترل‌شده و پایدار را در مدت 4 ساعت نشان داد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی(SEM) ساختار کروی و یکدست نانوذرات را تأیید کرد. این ویژگی‌های منحصربه‌فرد، این سامانه دارورسانی را به گزینه‌ای ممتاز برای درمان صرع کودکان تبدیل می‌کند، چرا که از یک سو با افزایش زمان تماس با مخاط، مدت اثر دارو را افزایش می‌دهد و ازسوی‌دیگر با رهایش کنترل‌شده، امکان کاهش دفعات مصرف و بهبود پذیرش درمانی را فراهم می‌آورد.

مهندسی پزشکی، دارورسانی و زیست‌فناوری

افزایش پایداری و زیست‌فراهمی فرمول‌بندی لیپوزومی آهن ساکرستری

دوره 9، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 64-73

زهرا طالب زاده، فریبا گنجی، محمدجعفر عبدخدایی

چکیده موضوع تحقیق: فناوری ریزکپسوله‏سازی، رویکردی مؤثر برای حل مشکلات درمان کمبود آهن با استفاده از مکمل‏های خوراکی است که هم از بروز اثرات منفی حضور آهن در دستگاه گوارش جلوگیری می‏کند و هم فراهمی زیستی نمک آهن را تا حد قابل‌توجهی بهبود می‏بخشد. هدف از این پژوهش، تهیه فرمول‌بندی آهن ساکروزومی به روش حرارتی و بهینه‌سازی فرمول‌بندی نهایی هم از نظر ترکیب (اجزای تشکیل‌دهنده و میزان بازده بارگذاری آهن) و هم از نظر عملکرد (افزایش پایداری و جذب آهن در محیط دستگاه گوارش) است.
روش تحقیق: به‌منظور دست‏یابی به بالاترین درصد بارگذاری آهن، غلظت لسیتین، ساکروزمونواستئارات و آهن پیروفسفات با درنظرگرفتن میزان افزایش پایداری و نفوذ از مخاط روده‏ای در شرایط برون‎‏تنی، بهینه‌سازی شد. فرمول‌بندی ساکروزومی نهایی متشکل از لسیتین سویا، آهن پیروفسفات، ساکروزمونواستئارات و نشاسته پیش‏ژلاتینه به ترتیب با غلظت‏های اولیه 0/5، 0/1،  1 و 2 درصد وزنی-حجمی تهیه و مشخصات آن تعیین شد.
نتایج اصلی: بازده بارگذاری آهن0/34± 10/87% محاسبه شد. آهن لیپوزومی و آهن ساکروزومی به‌ترتیب دارای اندازه متوسط mm 1/3 و mm 9/1 و پتانسیل زتا mV 43- و mV 10- بودند. نتایج TEM تشکیل دو لایه فسفولیپیدی در آهن لیپوزومی را تأیید کرد. در محیط اسیدی معده و در شرایط آزمایشگاهی، بیش از 80 درصد آهن پیروفسفات به‌‏صورت ریزکپسوله در فرمول‌بندی ساکروزومی تهیه ‌شده باقی ماند. همچنین درصد نفوذ آهن از مخاط روده در شرایط برون‌تنی در مدت 4 ساعت 2/21±46/1% محاسبه شد. نتایج نشان داد که فرمول‌بندی به‌دست‌آمده از نظر میزان بارگذاری آهن پیروفسفات در آن، همچنین، پایداری و جذب  در دستگاه گوارش عملکرد مناسبی داشته است.