ارزیابی نوچی و استحکام برشی چسبهای فشارحساس متشکل از آمیخته پلییورتان و کوپلیمر اکریلیکی
دوره 5، شماره 4، بهار 1400، صفحه 55-67
اسعد زندی، سمیه قاسمی راد
چکیده موضوع تحقیق: در سالهای اخیر مطالعات زیادی برای بهبود خواص چسبندگی چسبهای فشارحساس (PSAهای) پلییورتانی و اکریلیکی صورت گرفته است. به طور کلی، PSAهای پلییورتانی از استحکام برشی بالاتر و PSAهای اکریلیکی از نوچی بالاتری برخوردارند. موضوع این پژوهش، امکانسنجی بهرهبرداری از خواص هر دوی این چسبها از طریق روش ساده آمیختهسازی و ارزیابی دو خاصیت مذکور بود.
روش تحقیق: ابتدا کوپلیمر اکریلیکی (Ac) متشکل از 82 درصد حجمی بوتیل اکریلات و 18 درصد حجمی متیل متاکریلات به روش محلولی سنتز شد. از سوی دیگر، پلییورتان گرمانرم (TPU) حاوی 5/17 درصد وزنی بخش سخت به روش توده تهیه شد. آمیختهسازی این دو پلیمر از طریق اختلاط محلول آنها انجام شد. محلول پلیمرهای خالص و آمیختههای آنها در ترکیبدرصدهای متفاوت بر لایه پلیاتیلنترفتالات ریختهگری و در دمای محیط خشک شد. برای شناسایی پلیمرهای TPU و Ac از آزمونهای طیفسنجی فروسرخ تبدیل فوریه، کروماتوگرافی ژلتراوایی و گرماسنجی پویشی تفاضلی استفاده شد. نوچی حلقوی، استحکام برشی استاتیک، رفتار دینامیکی مکانیکی، زاویه تماس قطره ایستا، ریختشناسی (Morphology) و کدری PSAها مورد ارزیابی قرار گرفت.
نتایج اصلی: نوچی PSA اکریلیکی از پلییورتانی بالاتر بود. نوچی PSAهای آمیختهای حاوی 20، 40 و 60 درصد وزنی TPU بالاتر از نوچی اجزای خالص و در آمیخته حاوی 40 درصد وزنی TPU بیشینه بود. این آمیخته نسبت به سایر آمیختهها کمترین زاویه تماس آب و نسبت به پلیمرهای خالص کمترین زمان آسودگی را نشان داد که نتیجه آن ترشوندگی (Wetting) بهتر زیرآیند و نوچی بالاتر بود. استحکام برشی PSAها با افزایش مقدار TPU به بالاتر از 40 درصد وزنی در آمیختهها نسبت به PSA اکریلیکی افزایش یافت؛ به طوری که TPU خالص با بالاترین مدول در بسامدهای مختلف و در نتیجه قرارگیری در منطقه PSA با استحکام برشی بالا در پنجره گرانروکشسانی چانگ، از بیشترین استحکام چسبندگی برخوردار بود. امتزاجناپذیری آمیختهها با آزمون کدریسنجی و محاسبه پارامتر حلالیت هنسن تأیید شد.
تهیه و تقویت استحکام برشی چسب اکریلیکی پایهآبی با قابلیت بازپراکنش در آب برای ایجاد مفصلهای سلولزی
دوره 3، شماره 1، بهار 1398، صفحه 47-57
علی احمدی دهنوئی، سمیه قاسمی راد، رضا شیری
چکیده در سالهای اخیر، به دلیل محدودیت منابع فسیلی و افزایش غیرمعمول قیمت محصولات پایهنفتی، تلاشهای بسیاری در راستای بهرهبرداری صنعتی از چسبهای مشتق از منابع طبیعی صورت گرفته است. اما استحکام چسبندگی این دسته از چسبها نیازمند اصلاح است.
در مطالعه جاری، استحکام برشی لببهلب پلیمر طبیعی صمغ پارسی (Persian gum, PG) تراوششده از درخت بادام کوهی بر سه زیرآیند شیشه، پلی(اتیلن ترفتالات) و پارچه سلولزی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، بهمنظور تهیه چسب پودری اکریلیکی و ارزیابی چسبندگی آن بر زیرآیندهای مذکور، آلیاژسازی پراکنه صمغ با لاتکس کوپلیمر پلی(متیل متاکریلات - تصادفی - بوتیل اکریلات) با 30 درصد وزنی متیل متاکریلات (Poly(methyl methacrylate-co-butyl acrylate) with 30 wt. % methyl methacrylate, MBC30) انجام شد. برهمکنشهای مولکولی PG، MBC30 و آلیاژ حاوی 50 درصد وزنی PG با طیفسنجی فروسرخ شناسایی گردید. همچنین مورفولوژی آلیاژهای حاوی مقادیر مختلف PG با استفاده از میکروسکوپی الکترونی روبشی از سطح مقطع شکست آنها ارزیابی شد.
مفصل سلولزی تهیه شده با پراکنه آبی PG استحکام برشی بالایی برابر با 340 کیلوپاسکال نشان داد؛ در حالی که PG بهدلیل عدم توانایی تشکیل فیلم یکپارچه، تردی زیاد و عدم قابلیت نفوذ و درهمتنیدگی مکانیکی با زیرآیندهای شیشهای و پلیاستری، مفصل مناسبی تشکیل نداد. نتایج نشان داد که با افزودن 50 درصد وزنی PG به MBC30، علاوه بر امکان تهیه چسب پودری، استحکام برشی MBC30 بر زیرآیندهای گوناگون از قبیل شیشه، پلی(اتیلن ترفتالات) و پارچه به ترتیب 20، 11 و 14 برابر MBC30 خالص افزایش یافت. به عبارت دیگر، با تقویت برهمکنش اجزای سازنده چسب و در نتیجه افزایش همچسبی (Cohesiveness) آمیزه از یک سو و افزایش چسبندگی آمیزه چسب با زیرآیند از سوی دیگر میتوان استحکام برشی چسب را بهبود بخشید. در پژوهش حاضر، صمغ پارسی به عنوان عامل بازپراکنش چسبهای فشار- حساس اکریلیکی در آب معرفی و سامانههای چسبی جدیدی با قابلیت استفاده در صنایع سلولزی ابداع شد.
